Begrip uit het verbintenissenrecht

Hoofdelijkheid

Eén schuld, meerdere schuldenaars, en elk van hen is gehouden voor het geheel.

De definitie, in één zin

Meerdere schuldenaars zijn tot eenzelfde schuld gehouden, de schuldeiser kan van elk van hen het geheel vorderen, en de betaling door één bevrijdt alle anderen tegenover die schuldeiser.

Eén verbintenisNiet drie losse schulden naast elkaar.

Meerdere schuldenaarsElk voor 100 %, niet voor een deel.

Eén betaling volstaatDe schuldeiser krijgt niets dubbel.

Twee verhoudingen, twee antwoorden

Extern · tegenover de schuldeiser

De schuldeiser kiest wie hij aanspreekt, en vordert het volledige bedrag.

Intern · onder de schuldenaars

Wie meer betaalde dan zijn aandeel, neemt regres op de anderen.

Vier kenmerken

Eenheid van schuldEén en dezelfde verbintenis draagt op meerdere schouders.

Keuzerecht van de schuldeiserHij spreekt aan wie hij wil, voor het geheel, in de volgorde die hij wil.

Bevrijdende werkingBetaalt er één, dan zijn de anderen tegenover de schuldeiser bevrijd.

Bijdrage achterafIntern valt de schuld uiteen in aandelen; de betaler vordert ze terug.

Naast welke figuren het staat

Deelbare schuld

1/3

De regel. Elke schuldenaar is maar voor zijn eigen deel gehouden.

Hoofdelijke schuld

3/3

De uitzondering. Elk is gehouden voor het geheel, betaling door één bevrijdt allen.

Ondeelbare schuld

1×

De prestatie zélf kan niet gesplitst worden, zoals het leveren van één pand.

Waar ze vandaan komt

Hoofdelijkheid ontstaat uit een beding of uit de wet, nooit vanzelf.

Burgerlijk Niet vermoed. Staat het er niet, dan is de schuld gewoon deelbaar.

Ondernemingen Wel vermoed tussen medeschuldenaars-ondernemingen.

Wet Soms opgelegd, onder meer voor schulden die het gezin aangaan.

Niet verwarren met

in solidum

Meerdere personen moeten hetzelfde volledig vergoeden, maar uit verschillende oorzaken, meestal fouten. Rechterlijke constructie, geen echte hoofdelijkheid.

borgstelling

De borg staat in voor de schuld van een ander en blijft bijkomstig. Pas als hoofdelijke borg verliest hij zijn voorrechten.

actief

Spiegelbeeld: meerdere schuldeisers kunnen elk het geheel opeisen. Zeldzaam, en dat is niet wat een contract bedoelt met "hoofdelijk gehouden".